Taki detal jest charakterystyczny w sztuce nubijskiej dla archaniołów Michała i Gabriela, jest to zatem jeden z nich. Niewielki zachowany fragment malowidła utrudnia identyfikację postaci. Właśnie to połączenie piękna i siły przyciągnęło mnie do tego malowidła.

Kogo przedstawiają malowidła z Faras?

• Do Muzeum Narodowego trafiło 67 dzieł chrześcijańskiej sztuki nubijskiej i inne zabytki odnalezione w okolicy Faras w czasie Kampanii Nubijskiej.
• W tym roku obchodzimy jubileusz 60-lecia rozpoczęcia polskich wykopalisk archeologicznych na terenie starożytnego ośrodka miejskiego Faras w Sudanie.
• Tego dnia polscy archeolodzy przybyli na tereny starożytnej Nubii, gdzie odkryto dobrze zachowane ruiny chrześcijańskiego kościoła.
• Podziwianiu poszczególnych malowideł towarzyszą bowiem autentyczne koptyjskie śpiewy liturgiczne.
• 2 lutego 1961 roku misja pod kierownictwem profesora Kazimierza Michałowskiego przybyła na tereny starożytnej Nubii, gdzie odkryto dobrze zachowane ruiny chrześcijańskiego kościoła, a w nich freski z okresu VII-XIII wieku.

Można w niej oglądać również elementy architektoniczne, kamienne części wystroju kościoła i inskrypcje oraz wiele innych przedmiotów, w tym ceramikę. Celem wydarzenia jest popularyzacja filmów polskich i egipskich dotyczących tematyki średniowiecza w Europie i na Bliskim Wschodzie. Galeria Faras, oprócz przypominania o największych osiągnięciach polskiej archeologii, ukazuje także różnorodność sztuki religijnej. Zadziwia bogactwo form tych przedmiotów – prezentowane krzyże etiopskie, ruskie, rosyjskie, huculskie, ukraińskie czy egipskie różnią się między sobą wykonaniem, kształtem i materiałem, przez co pokazują niejednolitość kultury chrześcijańskiej. Szczególną uwagę zwraca kolekcja krzyży, pochodzących z różnych kręgów kulturowych i epok. Podziwianiu poszczególnych malowideł towarzyszą bowiem autentyczne koptyjskie śpiewy liturgiczne.

Polska w XX wieku

Ekspozycję obiektów z Faras w Muzeum Narodowym w Warszawie otwarto w 1972, a w została w 2015 roku została rozszerzona o m.in. Wśród eksponatów przekazanych Polsce znalazły się łącznie 67 malowidła ścienne, a także m.in. Przedstawienie Archanioła Michała z IX wieku i biskupa Marianosa z 1002 roku. Do innych malowideł ściennych przechowywanych w Warszawie zalicza się m.in.

Dalej, w wydzielonym pomieszczeniu planowana jest projekcja filmu w technologii 3D ukazującego zrekonstruowaną katedrę, a także filmów poświęconych osobie prof. Kazimierza Michałowskiego, wybitnego polskiego archeologa, odkrywcy faraskiej świątyni i twórcy Galerii Faras. VII wieku w tym samym miejscu, w którym sto lat później zbudowano katedrę, będą pokazane w pierwszej części sali, przy wejściu. W nowej aranżacji zabytki ze starszego kościoła, wzniesionego w 1. Wojciech Pawłowski z Rodziną sfinansowali całkowitą modernizację, umożliwiając tym samym planowane otwarcie Galerii Faras po ponad 40 latach od pierwszego, publicznego udostępnienia zabytków.

Prace archeologiczne na terenie Faras

To dzięki takim gestom możemy nadal pisać o zwycięstwach, bohaterach i wydarzeniach, które zbudowały naszą tożsamość. Prezentowane zbiory powstały w stosunkowo krótkim czasie – te najstarsze w XVIII wieku, najmłodsze na początku XX wieku. Przedstawia – po raz pierwszy – różnorodne, cenne i bezcenne japońskie przedmioty, pośród których obok obiektów najwyższej artystycznej klasy, „prawdziwych arcydzieł”, odnajdujemy znakomite, niekiedy intrygujące przykłady rzemiosła artystycznego i kultury materialnej.

Najlepsze miejsca na lunch w Warszawie

Ta część galerii poświęcona jest krzyżom różnego pochodzenia i różnych typów. W tej sali prezentowane są malowidła w większości zdjęte ze ścian narteksu, nawy północnej, prezbiterium oraz kaplic ze strony południowej. Sala VI zaprojektowana jest w taki sposób, aby oddać charakter świątyni, poprzeczne arkady wydzielają kolejne aneksy, w których prezentowane są ścienne malowidła, rozmieszczone w podobny sposób jak w katedrze w Faras. W salach II i III można obejrzeć filmy dotyczące historii odkryć, samej Nubii oraz Kampanii Nubijskiej, a także malowideł, ich stylu i ikonografii.

Na badanym przez polskich archeologów terenie odnaleziono pozostałości budowli sakralnych (datowano je na VII-VIII wiek p.n.e.). XX wieku słynni polscy archeolodzy pod kierownictwem Kazimierza Michałowskiego otrzymali długo wyczekiwane pozwolenie na prowadzenie wykopalisk w dolinie Nilu. Muzeum nosi imię wybitnego ukraińsko-polskiego nubiologa, archeologa i historyka sztuki Kazimierza Michałowskiego. Produkcja audiowizualna została zrealizowana dla Muzeum Narodowego faras3d w Warszawie.

Spoidłem malowideł była guma roślinna, a one same zostały wykonane na gipsowym podkładzie z mułu nilowego i piasku. Drogą analiz i testów określono jednak pierwotne techniki wykonania malowideł oraz ich współczesny stan zachowania. Demontaż malowideł i ich konserwacja w ośrodku oddalonym od stanowiska pochodzenia były w owym czasie całkowitą nowością.

Pierwsza partia znalezisk została przywieziona do Warszawy w 1962 roku. Niezwykle ważne było zapewnienie im bezpiecznego miejsca do przechowywania, a więc podjęto decyzję o stworzeniu muzeum poświęconego Nubii i znaleziskom z tego terytorium. Wyniki wykopalisk w Nubii były nie tylko sensacyjne, ale wniosły ogromny wkład w badania nad chrześcijaństwem i sztuką (gdyż znaleziono wiele nowych dzieł sztuki). Było to spowodowane faktem, że pod koniec XX wieku w Nubii przeprowadzono niewiele wykopalisk.

Uzupełnieniem dzieł z Faras i innych stanowisk archeologicznych w Sudanie są zabytki reprezentujące tradycje faraońską, bizantyjską, koptyjską i arabską – wszystkie one w jakiś sposób tworzyły kulturę dawnej Nubii. W Galerii obok licznych elementów wystroju architektonicznego, uporządkowanych w porządku chronologicznym, zobaczyć można również inskrypcje z katedry – fundacyjną z roku 707 oraz inskrypcje grobowe, przedmioty z grobów biskupów i wiele innych. Dzięki pracy konserwatorów i wszystkich członków misji zdjęto ze ścian ponad 110 malowideł, a w rezultacie podziału znalezisk, które przypadły Sudanowi i Polsce – 67 trafiło do Warszawy.